Digitale lichthinderkaart

Eén donkere Nacht van de Nacht is leuk, maar de Gelderse Natuur en Milieufederatie wil dat de nachten in Gelderland structureel donkerder worden. Dit kan door veel verlichting te doven of te dimmen, waarbij de verkeersveiligheid of sociale veiligheid niet in het geding hoeft te zijn. Naar schatting is de helft van de verlichting in het diepst van de nacht niet direct noodzakelijk.

Daarom zijn de Natuur en Milieufederaties, waaronder de Gelderse, in september 2011 gestart met een digitale lichthinderkaart. Inmiddels zijn de resultaten van de meldingen bekend.

Klik op de kaart hiernaast voor een groot overzicht.

Meldingen van lichthinder

In Gelderland zijn in acht weken tijd exact tweehonderd lichthindermeldingen geregistreerd. Ten opzichte van het aantal meldingen van bijna tweeduizend over geheel Nederland, betekent dit voor Gelderland een bovengemiddelde.

De lichthindermeldingen konden in zeven categorieën worden gemeld. Het hoogst scoorde in Gelderland het aantal meldingen (69, bijna 35% van het totaal aantal meldingen) in de categorie ‘openbare verlichting’. Een duidelijk tweede was de categorie ‘verlichting van een gebouw’ met 49 meldingen (bijna 25% van het totaal). Maar liefst bijna 60% van het aantal meldingen valt in deze twee categorieën. Ook deze twee categorieën scoren in het landelijke beeld samen het hoogst, namelijk ook bijna 60% van het aantal lichthindermeldingen. Ook het aantal meldingen in Gelderland in de overige categorieën komt goed overeen met het landelijke gemiddelde.

Verder blijkt dat de tweehonderd meldingen in Gelderland zijn gedaan door 140 melders. Van deze 140 melders hebben dertig melders twee of meer meldingen van lichthinderlocaties gedaan, waarvan zestien een tweetal meldingen. Er was één uitschieter met twaalf meldingen in Gelderland.

De meldingen zijn afkomstig uit 41 van de 56 Gelderse gemeenten. De vier grote steden Nijmegen (23), Arnhem (35), Apeldoorn (23) en Ede (10) zijn met 91 meldingen gezamenlijk goed voor bijna de helft van het aantal meldingen in Gelderland. We concluderen hieruit dat de lichthinderproblematiek zeker niet alleen probleem is in de grote steden, maar dat ook in kleinere kernen en in het landelijk gebied de lichthinderproblematiek van belang is.

Ook kan worden geconcludeerd dat bij bijna de helft (90 meldingen) de genoemde verlichting overbodig is. Bij iets meer dan de helft (110 meldingen) wordt aangegeven dat de verlichting verkeerd is geplaatst, moet worden gedimd of verkeerde armaturen en lampen heeft.

Ten slotte valt ons op dat in maar liefst 32 meldingen (bijna 1 op de 6) sprake is van veel te veel licht in de slaapkamer. Hiervan is vooral de (gemeentelijke) straatverlichting veelal de oorzaak. Omdat teveel licht tijdens het slapen kan leiden tot directe gezondheidsschade vinden wij dit hoge aantal zorgwekkend.

De oplossingen

In november en december gaat de Gelderse Natuur en Milieufederatie in overleg met de melder en de veroorzaker van de lichthinder een aantal van deze gemelde lichthinderlocaties oplossen. Op het moment dat bekend is welke meldingen worden opgepakt, zullen we hierover berichten.

Eerste melding opgelost

Inmiddels is al een eerste melding grotendeels opgelost. Het betreft de verlichting op de Geerstraat (viaduct over de nieuwe provinciale weg N322) in Beneden-Leeuwen (gemeente West Maas en Waal). Op de lichthinderkaart waren hierover vier unieke meldingen geplaatst. Eén van de melders beschreef dit punt als "een landingsbaan in de polder". Bij de aanleg van de provinciale weg is juist de wegverlichting tot een minimum beperkt (alleen groene verlichting op een kruispunt) vanwege de ligging van de weg in een weidevogelgebied. Ook de provincie Gelderland was overtuigd van het overaanbod aan licht op het viaduct en heeft inmiddels samen met de wegaannemer maatregelen getroffen. De verlichting is grotendeels uitgeschakeld en gedimd op punten waar de verkeersveiligheid dit noodzaakt. Op termijn zullen ook lampen met een lager energieverbruik worden geïnstalleerd. De Gelderse Milieufederatie is dan ook tevreden met de getroffen en nog te treffen maatregelen.

Zie ook: Project Nacht van de Nacht

Contact GMF: Joost Reijnen, 026 3523741