Winning van steenkoolgas in Oost-Nederland

Op 15 november 2011 heeft Queensland Gas Company zich teruggetrokken als gegadigde voor proefboringen naar steenkoolgas in Oost-Nederland. Samen met de initiatiefgroep Stop Steenkoolgas, veronruste bewoners en vele anderen heeft de Gelderse Natuur en Milieufederatie zich verzet tegen de plannen. We hebben informatieavonden georganiseerd, bustochten naar Den Haag en zijn een petitie gestart. Via internet en op papier hebben ruim 3500 mensen hun handtekening gezet. Hartelijk dank!

We houden nu de ontwikkelingen in de gaten. Zodra er weer plannen voor proefboringen zijn, hoor je daar meer over.

Eerdere berichten

In 2009 verleende het ministerie van Economische Zaken een vergunning voor proefboringen aan het Australische bedrijf Queensland Gas Company. Dit bedrijf zoekt naar zogeheten steenkoolgas in ondergrondse steenlagen. Het oosten en midden van Gelderland zijn aangewezen als concessiegebied. Zowel de Gelderse Milieufederatie als de provincie Gelderland hebben hiertegen bezwaar gemaakt. De GNMF vindt dat er volstrekte onduidelijkheid is over nut en noodzaak van deze boringen en van de effecten op de ondergrond en het grondwater.

Effecten van winning

Om het gas uit de ondergrondse steenlagen vrij te krijgen worden stoffen in de grond gebracht om de steenlagen te breken. Welke stoffen dit precies zijn en of deze de bodem of het grondwater vervuilen en wat ze verder in de grond doen is op dit moment niet duidelijk. Verder komt bij de winning naast aardgas ook kooldioxide en naar verwachting grote hoeveelheden diep grondwater naar buiten. Dit water kan vervuild zijn of bevat zouten met mogelijke schadelijke effecten op de omgeving. Bij het boren worden bovendien grondwaterhoudende lagen doorbroken. Met dit alles kan de ondergrondse waterhuishouding aanmerkelijk worden verstoord, aldus het Montana Bureau of Mines and Geology in 2003. En ongetwijfeld zal de gaswinning en alles wat daarbij komt kijken zorgen voor het nodige omgevingslawaai.
Wat en welke orde van grootte de gevolgen van deze gaswinning in Gelderland en Overijssel zullen zijn, niet alleen bij boorlocaties zelf maar ook in de verre omgeving daarvan, is niet bij onze Minister bekend.

Wat doet de GMF?

Bezwaar aangetekend

We hebben, net als de Provincie Gelderland, bezwaar aangetekend tegen de vergunning die het Ministerie van EZ in 2009 heeft afgegeven aan Queensland Gas Company.

Brief aan gemeenten

In juni 2011 hebben we de betrokken gemeenten per brief opgeroepen om bij het ministerie aan te dringen op een moratorium. Vanwege het ontbreken van gegevens over gezondheid en milieu zijn in diverse landen, waaronder Duitsland, Frankrijk en Canada, al moratoria op dergelijke proefboringen van kracht. Gemeenten die zich inmiddels al hebben uitgesproken vóór een moratorium zijn: Aalten, Arnhem, Berkelland, Bronckhorst, Duiven en Zutphen. Arnhem wil bovendien overleggen met de provincie Gelderland over een gezamenlijk standpunt richting de minister.

Klik hier voor de brief aan de gemeenten.

Samenwerking met burgers en bedrijven

We hebben contact gezocht met bezorgde burgers en organisaties, om informatie uit te wisselen en de krachten te bundelen. We houden contact met politieke partijen, en ook met bedrijven die bijvoorbeeld sterk afhankelijk zijn van schoon drinkwater, zoals waterwinbedrijf Vitens en brouwerij Grolsch.

Petitie Stop Steenkoolgas

We zijn een petitie-actie gestart op onze website. Op 27 oktober hebben we de eerste drieduizend handtekeningen overhandigd aan het ministerie van Economische Zaken.

Naar Den Haag

Op 14 september zijn we naar een rondetafelgesprek bij de Tweede Kamer in Den Haag gegaan. Dit ging over de risico's van de vergelijkbare plannen voor gaswinning Noord-Brabant. Klik hier voor een verslag.

Informatieavond in Lochem

Op 29 september hebben we een informatieavond in Lochem georganiseerd, samen met Bewonersgroep Stop Steenkoolgas en GroenLinks Lochem. Daar kwamen ruim 120 mensen op af. Eén van de uitkomsten is dat er een actiecomité gaat worden opgericht. Klik hier voor een verslag.

Oproep aan minister Verhagen

Samen met vele andere, ook landelijke, organisaties hebben we op 24 oktober per brief een oproep gedaan aan minister Verhagen van Economische Zaken voor een moratorium.

Opnieuw naar Den Haag

We zijn op 27 oktober naar een openbare commissievergadering van de Tweede Kamer gegaan. Ruim veertig mensen reden met onze bus vanuit Zutphen mee.  Samen met burgers uit Overijssel en Noord-Brabant hebben we onze zorgen duidelijk gemaakt. Ook zijn drieduizend handtekeningen van de petitie overhandigd aan het ministerie van Economische Zaken. Klik hier voor een verslag.

Brief over onafhankelijk onderzoek

Namens een groot aantal bewoners- en milieuorganisaties hebben we op 7 november per brief aan minister Verhagen gevraagd om een onafhankelijk en breed onderzoek naar de winning van onconventrioneel gas. Het onderzoek moet niet alleen alle kosten, maar ook de effecten voor de volksgezondheid, het milieu en de lokale economie (landbouw, recreatie) in kaart brengen. Omdat in veel EU-landen onrust is ontstaan over de boringen, stellen we voor om het onderzoek in Europees verband uit te laten voeren.

Op 9 november is er opnieuw overleg hierover tussen minister Verhagen en de Tweede Kamer.

Laatste nieuws

• Volgens Brits ministerie van Milieu hebben proefboringen tot aardbeving geleid. Lees meer
• Rechtbank zet streep door vergunning Brabantse proefboringen. Lees meer
• 15 november 2011: Queensland Gas Company laat weten haar vergunning voor de proefboringen in te trekken. Klik hier voor de brief van QGC aan het ministerie van EL&I. De reden is onbekend. Lees meer.

Downloads:

• Visie van de Natuur en Milieufederaties
• Fact sheet van Milieudefensie over conventioneel gas
• Brief aan gemeenten in Oost-Gelderland, juni 2011
• Brief landelijke coalitie aan minister van EZ, oktober 2011
• Brief aan minister van EZ over onderzoek, november 2011
• Rapport Chemicaliën in grondwater Nedersaksen
• Tekst van de petitie
• Brief van QGC aan minister EL&I, november 2011

Andere websites:

• www.stopsteenkoolgas.nl, door bezorgde burgers uit de Achterhoek
• www.schaliegasvrij-haaren.nl, door actiegroepen in Noord-Brabant

Documentaire Gasland:

• Op 4 september 2011 zond VPRO Tegenlicht 'Gasland' uit, een indrukwekkende documentaire over de gevolgen van schaliegaswinning in de Verenigde Staten. 'Gasland' is in z'n geheel te zien op de website van VPRO Tegenlicht. Klik hier om de documentaire te zien.

Contact GNMF: Alex de Meijer, 026 3523746, 06 48820433