Skip navigation MENU

Meer natuur kan schepen vrije doorgang geven

Geplaatst op 27-11-2019 in Nieuws.

Grootschalige natuurontwikkeling langs de rivieren helpt voorkomen dat de binnenvaart bij frequentere droogteperiodes letterlijk vastloopt. Vandaag boden zes natuurorganisatie het Plan ‘Ruimte voor Levende Rivieren’ aan aan minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat. In het plan wordt gepleit om rivieren natuurlijker in te richten met nevengeulen en periodiek overstromende uiterwaarden, zodat de stroming vertraagt en voorkomen wordt dat de rivierbedding verder uitslijt.

Levende Rivieren

‘Ruimte voor Levende Rivieren’ gaat verder dan het succesvolle ‘Ruimte voor de Rivier’. Dat programma was gericht op bescherming tegen hoogwater. Door verruiming van rivieren is de afgelopen 25 jaar 12.000 hectare extra natuur gecreëerd. Het nieuwe ‘Ruimte voor Levende Rivieren’-plan, uitgewerkt met onder meer de binnenvaart, klei-, zand- en grindwinning, recreatie en landbouw, creëert nog meer ruimte langs de rivieren. Dit kan door natuurontwikkeling op een slimme manier te combineren met landbouw, natuur, delfstoffenwinning en woningbouw. Zo helpt het de uitdagingen van klimaatverandering aan te pakken. Én het brengt het natuurlijke rivierproces weer op gang, wat belangrijk is voor beschermde trekvissoorten als de paling, zalm en steur en herstel van kenmerkende ooibossen.

Boost voor de natuur

Alex de Meijer (Gelderse Natuur en Milieufederatie): “De natuur langs de rivieren heeft de afgelopen decennia een flinke boost gekregen. Ook de komende decennia zijn er nog veel kansen om de opgaven voor hoogwaterveiligheid, natuur, economie, wonen, recreatie en cultuurhistorie aan elkaar te koppelen”.
De Natuur en Milieufederaties vormen samen met ARK Natuurontwikkeling, Natuurmonumenten, Vogelbescherming, LandschappenNL en het Wereld Natuurfonds de Coalitie Rivieren Natuurlijk.

Drempels in de rivier

Door langduriger perioden van droogte is het probleem van bodemerosie – het uitslijten van de rivierbedding – urgenter geworden. Lage waterstanden vormen in toenemende mate een risico voor de binnenvaart. Doordat harde delen bij sluizen, bruggen, kribben en kades niet meeslijten met de rivierbedding, vormen die steeds hogere drempels waar schepen op vast dreigen te lopen.

Ook voor de natuur is het een probleem dat de bodem wegslijt en de rivier steeds lager in het land komt te liggen. Daardoor stromen uiterwaarden en reeds aangelegde nevengeulen die voor extra afvoercapaciteit dienen bij hoogwater, minder vaak over. Het gevolg is dat de natuur verdroogt en vissen onvoldoende stromend water hebben om te overleven.

Meer natuur langs rivieren

De oplossing is de rivier trager te laten stromen door deze te verbreden. Dit biedt ook kansen voor meer natuur en recreatiegebieden langs de rivieren. Voor bijvoorbeeld de Bovenrijn, de Waal en de kop van de IJssel – de drukste scheepvaartroute – zijn over een lengte van 140 kilometer nevengeulen en verlaagde zomerdijken nodig. Daardoor lopen uiterwaarden weer vaker onder en stromen nevengeulen mee bij gemiddelde waterstanden die ruim tweederde van het jaar voorkomen. In die periode wordt ook het meeste zand verplaatst op de bedding.

https://www.levenderivieren.nl/

Ruimte voor Levende Rivieren, Wereld Natuur Fonds e.a, november 2019

Alex de Meijer on EmailAlex de Meijer on Linkedin
Alex de Meijer
Alex de Meijer
Duurzame energie, water en participatie
Alex is onze specialist op het gebied van duurzame energie en water. Hij zet zich in voor wind- en zonneprojecten met een zo groot mogelijke inbreng van de lokale gemeenschap. Meer weten? a.de.meijer@gnmf.nl, 06 4882 0433.